เรื่องน่ารู้ ของไหว้และข้อห้าม เทศกาล วันตรุษจีน

เรื่องน่ารู้ ของไหว้และข้อห้าม เทศกาล วันตรุษจีน

Update: Feb 8, 2021

ซินเหนียนไคว้เล่อ 12 กุมภาพันธ์ 2564 เป็น วันตรุษจีน วันสำคัญสำหรับคนจีนและคนไทยเชื้อสายจีน ถ้าพูดถึงวันตรุษจีน สิ่งแรกที่นึกถึงเลยก็คือ “อั่งเปา” ซองสีแดง เป็นของขวัญจากผู้ใหญ่ ปีหนึ่งมีหนค่ะ แต่วันตรุษจีนไม่ได้มีแค่อั่งเปาอย่างเดียว ยังมีอีกหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นของไหว้ ธรรมเนียมปฏิบัติ และข้อห้ามที่ไม่ควรทำในวันตรุษจีนค่ะ

วันตรุษจีน 2564

สำหรับวันตรุษจีน จะแบ่งออกเป็น 3 วัน คือ 

  • วันจ่ายหรือ “วันตื่อเล็ก” ตรงกับ วันพุธ ที่ 10 กุมภาพันธ์ 2564 
  • วันไหว้ ตรงกับ วันพฤหัสบดี ที่ 11 กุมภาพันธ์ 2564
  • วันเที่ยว ตรงกับ วันศุกร์ ที่ 12 กุมภาพันธ์ 2564

ลำดับการไหว้

การไหว้ตรุษจีนที่ถูกต้อง จะต้องไหว้ 4 ช่วงเวลาด้วยกัน ดังนี้ 

  • ไหว้เทพเจ้าช่วงเช้ามืด (ช่วง 7.00 น. – 8.00 น.)  หลังจากไหว้เสร็จ จะนำของไหว้มารับประทานเพื่อเป็นสิริมงคล
  • ไหว้บรรพบุรุษช่วงสาย (ช่วง 10.00 น. – 12.00 น.) หลังจากไหว้เสร็จ จะนำของไหว้มารับประทาน และเผากระดาษเงินกระดาษทอง 
  • ไหว้ผีไร้ญาติช่วงบ่าย (ช่วง 13.00 น. – 16.00 น.)  ของไหว้จะถูกจัดเยอะขึ้น เพราะหลังจากที่ไหว้เสร็จ จะนำไปแจกจ่ายให้คนอื่น เป็นการทำบุญทำทานให้กับคนจำนวนมาก
  • ไหว้เทพไฉ่ซิงเอี๊ยะช่วงค่ำ (ช่วง 23.00 น. – 24.00 น.) เทพไฉ่ซิงเอี๊ยะ เป็นเทพเจ้าแห่งโชคลาภ ลาภเงินลาภทอง ซึ่งของไหว้ที่บังคับต้องมีก็คือ ผลไม้ 5 อย่าง

การจัดโต๊ะไหว้ตรุษจีน

  1. จัดวางโต๊ะไหว้ไว้บริเวณด้านหน้าเทวรูปหรือแท่นบูชา
  2. วางกระถางธูปไว้หน้าเทวรูปหรือแท่นบูชา
  3. วางเชิงเทียนและแจกันดอกไม้ ขนาบทั้งข้างซ้ายและขวาของกระถางธูป
  4. วางชามข้าวสวยพูนๆ พร้อมตะเกียบ
  5. วางถ้วยน้ำชาหรือถ้วยเหล้าจีนเป็นแถวถัดไปจากชามข้าวสวย
  6. วางถ้วยน้ำดื่มในแถวถัดออกมาจากถ้วยน้ำชาหรือถ้วยเหล้าจีน
  7. วางเนื้อสัตว์และเมนูกับข้าวต่างๆ ที่เตรียมไว้
  8. วางขนมหวานและผลไม้ตามที่ได้เตรียมไว้
  9. วางเครื่องไหว้อื่นๆ เช่น กระดาษเงิน กระดาษทอง

ของไหว้มงคล หมวดเนื้อสัตว์

การไหว้เนื้อสัตว์ จะแบ่งออกเป็น 2 ชุด คือ ชุดซาแซ และชุดโหงวแซ

ชุดซาแซ เนื่อสัตว์ 3 ชนิด

  • เป็ด : ความก้าวหน้าในหน้าที่การงาน
  • ไก่ : ความเป็นสิริมงคลและความขยันขันแข็ง
  • หมู : ความอุดมสมบูรณ์ มีกินมีใช้

ชุดโหงวแซ เนื้อสัตว์ 5 ชนิด ต้องมี เป็ด ไก่ หมู ส่วนอีกสองอย่างสามารถเลือกได้ตามความสะดวก

  • เป็ด : ความก้าวหน้าในหน้าที่การงาน
  • ไก่ : ความเป็นสิริมงคลและความขยันขันแข็ง
  • หมู : ความอุดมสมบูรณ์ มีกินมีใช้
  • ตับ : มีอำนาจวาสนา
  • ปู :ความก้าวหน้าในหน้าที่การงาน
  • ปลาหมึก : ความอุดมสมบูรณ์ มีกินมีใช้
  • ปลา : ความอุดมสมบูรณ์ มีกินมีใช้
  • เป๋าฮื้อ : ความมั่งคั่ง

ของไหว้มงคล หมวดผลไม้

  • ส้ม : ความเป็นสิริมงคล
  • แอปเปิ้ลสีแดง : ความสันติสุข
  • องุ่นแดง : ความเฟื่องฟู
  • กล้วยหอมหวีใหญ่ : มีโชคลาภ และมีลูกหลานเต็มบ้านเต็มเมือง
  • ส้มโอ : ความสมบูรณ์
  • เมล่อน : การเจริญเติบโต 
  • สาลี่ : ประสบแต่เรื่องดีๆ มีเงินทองไหลมาเทมา
  • สับปะรด : ความโชคดี
  • แก้วมังกร : ความอุดมสมบูรณ์
  • ลิ้นจี่ : เสริมสิริมงคลในชีวิต
  • ทับทิม : ครอบครัวอบอุ่น ไม่มีเรื่องขัดแย้ง
  • ลูกพลับ : จิตใจเข้มแข็ง ความหนักแน่นมั่นคง

ของไหว้มงคล หมวดอาหาร

  • เส้นหมี่ซั่ว : ความปรารถนาในการมีอายุยืน
  • โหงวก้วยกระทงเผือก : โชคดี พบเจอแต่สิ่งดีๆ
  • ผัดถั่วงอก : ความงอกงาม เจริญรุ่งเรือง
  • ผัดตับกับกุยช่าย : การมียศฐาบรรดาศักดิ์ ฐานะร่ำรวย
  • เกี๊ยวกุ้งนึ่งแห้ง : ความเจริญรุ่งเรือง และมีอายุที่ยืนยาว
  • ปลาจาระเม็ดนึ่งเกี้ยมบ๊วย : ความอุดมสมบูรณ์
  • หน่อไม้  : การอวยพรให้ร่ำรวยผาสุก
  • แกงจืด : การให้ลูกหลานมีชีวิตราบรื่น
  • เต้าหู้ไข่ : การเจริญเติบโตและมีความสุข
  • สาหร่ายทะเลสีดำ : ความมั่งคั่งร่ำรวย

ของไหว้มงคล หมวดขนมหวาน

  • ขนมเข่ง : ชีวิตที่ราบรื่น หวานชื่น
  • ขนมเทียน : ชีวิตที่ราบรื่น หวานชื่น
  • ขนมไข่ : ความเจริญรุ่งเรือง
  • ขนมถ้วยฟู : ความเฟื่องฟู
  • ขนมสาลี่ : ชีวิตที่รุ่งเรืองและเฟื่องฟู
  • ซาลาเปาหรือหมั่นโถว : ความโชคดี เป็นสิริมงคล
  • จันอับ (จั๋งอั๊บ) : ความหวานที่เพิ่มพูน มีความสุขตลอดไป
  • อั่งถ่อก้วย : อายุยืน มีความสุข สุขภาพแข็งแรง
  • ขนมอี้ : ความราบรื่น
  • ขนมโก๋ : ความร่ำรวย
  • ขนมเปี๊ยะ : ความเป็นสิริมงคล สมหวังตามปรารถนา

กระดาษเงิน กระดาษทอง

  • เทียงเถ่าจี๊ หรือ จี๊จุ้ย : ขอให้มีโชคลาภ ขอให้ทุกๆ เรื่องสมปรารถนา ใช้ไหว้เทพเจ้า
  • กิมเต้า หรือ งึ่งเต้า : ขอให้ครอบครัวอยู่เย็นเป็นสุข ร่ำรวย
  • กิมจั้ว หรือ กิมงึงจั๊ว : เสริมความเป็นสิริมงคล ความเจริญรุ่งเรือง ร่ำรวย
  • เต๋าบ้อเพ้า : ชุดของเทพเจ้า
  • กิมฮวย : การถวายดอกไม้ทองคำให้กับเทพเจ้า
  • ตั่วกิม : ขอให้ชีวิตมีแต่ความสุขความเจริญ
  • กิมเตี๊ยว : แท่งทอง
  • อ่วงแซจิ่ว : ใบเบิกทางไปสวรรค์

เรื่องที่ควรทำ วันตรุษจีน

  • ไหว้เจ้า ไหว้บรรพบุรุษ ผีไร้ญาติ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ : ในวันไหว้ตรุษจีน เวลาเช้าจะไหว้เจ้าและไหว้บรรพบุรุษ​ส่วนช่วงบ่าย จะไหว้ผีไร้ญาติ ซึ่งอาหารของคาว ของหวาน สำหรับไหว้ ตามที่กล่างข้างต้นแล้ว
  • ทำพิธีรับ“ไฉ่ ซิง เอี้ยะ” : อย่างที่กล่าวข้างต้น เทพเจ้าไฉ่ซิงเอี๊ยะเป็นเทพเจ้าแห่งโชคลาภ ดังนั้น การทำพิธีรับไฉ่ซิงเอี๊ยะ จึงเปรียบได้เหมือนกับการทำพิธีรับโชคลาภของชาวจีน 
  • ติด“ตุ๊ยเลี้ยง”หรือคำอวยพรปีใหม่ : คำอวยพรที่นิยมติด คือ มั่งมี เงินทองไหลมาเทมา และจะนิยมติดตรงประตูบ้านทั้งสองข้าง ส่วนตรงกลางทางเข้า-ออก จะติดคำว่า “ชุก ยิบ เผ่ง อัง” ซึ่งแปลว่า เข้า-ออกอย่างปลอดภัย
  • กินเจมื้อเช้า : การกินเจมื้อเช้าในวันตรุษจีน เชื่อว่าจะได้บุญเหมือนกับการกินเจตลอดทั้งปี 
  • รวมญาติกินเกี๊ยว : เหตุผลที่ต้องกินเกี๊ยว เพราะว่ารูปร่างของเกี๊ยวมีลักษณะเหมือนกับเงินของจีน เลยแฝงความหมายเป็นนัยๆ ว่าขอให้ร่ำรวยเงินทอง
  • ใส่เสื้อผ้าสีสันสดใส : แน่นอนวันมงคลก็ต้องใส่เสื้อผ้าใหม่สีสันสดใส และยิ่งเป็นสีแดงด้วยยิ่งดี เพราะคนจีนเชื่อว่าการใส่เสื้อผ้าใหม่ สีแดง จะทำให้มีแต่สิ่งดีๆ สิ่งใหม่ๆ เข้ามาในปีนี้และมีความมั่งคั่ง ร่ำรวย
  • ไหว้ขอพรผู้ใหญ่ด้วยส้ม 4 ผล  : ตามธรรมเนียมวันตรุษจีน ทุกคนจะต้องเตรียมส้ม 4 ผล เพื่อไหว้ขอพรผู้ใหญ่
  • รับและให้อั่งเปา : ซองอั่งเปาสีแดง เป็นสิ่งที่ทุกคนต่างเฝ้ารอคอยในวันตรุษจีน โดยก่อนที่จะรับซองอั่งเปา ตามมารยาทผู้รับจะต้องกล่าวคำว่า “ซินเจียยู่อี่ ซินนี้ฮวดไช้” เป็นการอวยพรผู้ให้ก่อนรับซองแดง 

ข้อห้าม วันตรุษจีน

  • ห้ามทำความสะอาดบ้าน : เป็นการปัดกวาดโชคลาภให้หายไป
  • ห้ามสระผม หรือตัดผม : เป็นเหมือนการเอาสิ่งดีๆ หรือโชคลาภของตัวเองทิ้งไป 
  • ห้ามพูดคำหยาบ หรือทะเลาะกับคนอื่น : การพูดไม่ดี จะทำให้เจอแต่เรื่องไม่ดีตลอดปี
  • ห้ามซักผ้า : คนจีนเชื่อว่าเทพเจ้าแห่งสายน้ำเกิดในวันตรุษจีน การซักผ้าหรือใช้น้ำถือเป็นการลบหลู่เทพเจ้าแห่งสายน้ำ
  • ห้ามใส่เสื้อสีขาว – สีดำ : คนจีนเชื่อว่าสีขาวกับสีดำเป็นสีกาลกิณี ดังนั้นคนที่ใส่เสื้อสีนี้จะเป็นการนำความโชคร้ายเข้าหาตัว
  • ห้ามให้ใครยืมเงิน : เพราะถ้าให้ยืมเงินวันนี้ ตลอดทั้งปีก็จะมีคนเข้ามาขอยืมเงิน ให้ปฏิเสธไปเลย แต่ห้ามพูดว่า ไม่มีเงิน เพราะก็จะส่งผลให้ทั้งปีไม่มีเงิน
  • ห้ามทำของแตก : ถ้าใครทำของแตกถือว่าเป็นลางร้าย จะมีคนในครอบครัวเจ็บไข้ได้ป่วย 
  • ห้ามซื้อรองเท้า : สาเหตุมาจาก คำว่ารองเท้า ในภาษจีนออกเสียงคล้ายกับคนถอยหายใจ ถือเป็นสัญญาณไม่ดี
  • ห้ามร้องไห้ : ถ้าใครร้องไห้ในวันตรุษจีน จะทำให้ตลอดทั้งปี เจอแต่เรื่องที่ต้องทำให้เสียน้ำตา
  • ห้ามใช้ของมีคม : การใช้ของมีคมตัดอะไรสักอย่างเป็นเหมือนการตัดโชคลาภออกจากตัวเอง 
  • ห้ามกินโจ๊ก : การกินโจ๊กในตอนเช้าวันตรุษจีน เหมือนเป็นการขัดขวางไม่ให้ตัวเองร่ำรวย
  • ห้ามเข้าไปในห้องนอนคนอื่น : ถือว่าเป็นความโชคร้าย 

เป็นอย่างไรกันบ้างคะ กับเรื่องน่ารู้ในวันตรุษจีน มีทั้งเวลาไหว้ที่ถูกต้อง ของไหว้มงคล ไม่ว่าจะเป็นเนื้อสัตว์ ผลไม้ อาหาร ขนม กระดาษเงิน กระดาษทอง เรื่องที่คววรทำและข้อห้าม ไม่น่าเชื่อว่าแต่ละอย่างจะมีความหมายโดยนัย ทั้งหมดจึงเป็นเหมือนความเชื่อที่คนจีนสืบทอดต่อกันมาค่ะ

สามารถชมรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ VenueE  หรือ ติดตามบทความอื่น ๆ ผ่านทาง VenueE blog อย่าลืมติดตามเพจเฟสบุ๊ค VenueE และ ไอจี กันนะคะ

Tags